استان گیلان

استان گیلان

استان گیلان با مساحت ۱۴۷۱۱ کیلومتر مربع در میان کوههای البرز و تالش در شمال ایران جای گرفته است . این استان به واحد جغرافیایی جنوب دریای خزر تعلق دارد و با استان های اردبیل در غرب، مازندران در شرق ، زنجان در جنوب و کشور استقلال یافته آذربایجان و دریای خزر در شمال هم مرز و همسایه است. رود سفید تمشک که بین چابکسر و رامسر جاری است، آن را از استان مازندران جدا می کند. بر اساس تقسیمات کشور سال ۱۳۹۰ ، این استان به مرکزیت رشت، ۱۶ شهرستان، ۵۲ شهر، ۴۳ بخش، ۱۰۹ دهستان و ۲۸۸۸ آبادی دارد . شهرستان های استان عبارتند از : آستارا ،آستانه اشرفیه، املش ، بندر انزلی، سیاهکل ، ماسال ، رضوانشهر ، لاهیجان، رودبار ،رودسر ،شفت ،صومعه سرا ،طوالش ،فومن ،لاهیجان و لنگرود .مختصات جغرافیایی آن بین ۴۵ درجه و ۵۳ دقیقه تا ۵۰ درجه و ۳۴ دقیقه طول شرقی تا ۳۶ درجه و ۳۶ دقیقه تا ۳۸ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی قرار دارد. این استان، از شمال به دریای خزر و کشور جمهوری آذربایجان، از غرب به استان اردبیل، از جنوب به استان زنجان و قزوین و از شرق به استان مازندران محدود می شود.

گیلان‌ بی‌هیچ‌ گزافه‌ و گمان‌، یکی‌ از کهن‌سال‌ترین‌ زیستگاه‌ها و خاستگاه‌های‌ فرزندان‌ ایران‌ زمین‌ است‌. این‌ سرزمین‌ سحرانگیز و خرم‌ چون‌ رشک‌ بهشت‌؛ فراخنای‌ تاریخ‌ ایران‌ و فرازگاه‌ تاریخ‌ تشیع‌ ایران‌ است‌. گیلان‌ از دیرین‌ روزگاران‌، پناهگاه‌ گریزندگان‌ از ستم‌ خلفا بوده‌ و چه‌ بسیار از دین‌داران‌ و پناه‌آورانی‌ که‌ در این‌ دیار بالیدند و با یاری‌ مردمان‌ آن‌، حکام‌ جور و ستم‌ را از تخت‌ فروکشیدند. این‌ دیار همان‌ دیاری‌ است‌ که‌ علویان‌ را از تیغ‌ ستم‌ خلفای اموی‌ و عباسی‌ پاس‌ داشت‌؛ همان‌ دیاری‌ است‌ که‌ بیگانگان‌ از یونانی‌، عرب‌ و ترک‌ هرگز نتوانستند بر آن‌ دست‌ یازند و از آن‌ باج‌ ستانند.

تاریخ گیلان با تکیه بر پاره ای اشاره ها و کاوش های باستان شناختی به دوره پیش از آخرین یخبندان ( بین ۵۰ تا ۱۵۰ هزار سال پیش ) می رسد . با مهاجرت آریایی ها و دیگر اقوام به این سرزمین ، از آمیزش مهاجران و ساکنان بومی منطقه ، قوم های جدیدی پدید آمـدند که در این میان دو قوم « گیل » و « دیلم » اکثریت داشتند . از همان آغاز ، فرمانروایان این قوم از آزادی کامل برخوردار بوده اند و هیچ گاه در برابر بیگانگان و یا در مقابل حکمان دیگر ، تسلیم نشده اند و حتی به اطاعت دولت ماد در نیا مـده انـد . در قـرن ششم پیـش از مـیلاد ، گیلانیان با کوروش هخامنشی متحد شدند و دولت ماد را سرنگون کردند . در زمان ساسانیان، گیلان استقلال خود را از دسـت داد و اردشیر بابکان به یاری ارتشی مرکب از ۳۰۰ هزار مرد جنگی و نزدیک به ۱۰ هزار سواره گیلان را تسخیر کرد

 .

پس از پیروزی اسلام ، گیلان به مأمن علویان تبدیل شد . در حدود سال ۲۹۰ هجری قمری ، مردم گیلان و دیلم کم کم به علویان روی آوردند و در گسترش آن نیز کوشش بسیار کردند. سلسله دیلمیان در دوران فرمانروایی خود به بغداد لشگر کشیدند و خلیفه عباسی را شکست دادند . مغولان در زمان اولجایتو موفق شدند برای مدت کوتاهی این سرزمین را تصرف کنند . گیلانیان در به قدرت رسیدن صفویان نقش مهمی را ایفا کردند. در زمان سلطنت شاه عباس اول، گیلان استقلال خود را از دست داد . در سال ۱۰۷۱ هجری قمری ، قوای روسیه به دستور پتر کبیر به گیلان حمله برد و لاهیجان را تا سال ۱۱۴۵ هجری قمری در اشغال خود نگه داشت . گیلک ها در پیروزی انقلاب مشروطیت نیز سهمی عمده داشتند . آنها در سال ۱۲۸۷ هجری قمری تهران را فتح کردند . نقش مردم گیلان در نهضت میرزا کوچک خان جنگلی نیز از نمونه های درخشان تاریخ این سرزمین است .

جمعیت استان گیلان در سال ۱۳۵۵ معادل ۱/۵۸۲/۰۰۰ نفر بود که با نرخ رشد متوسط سالانه ۲/۸ درصد به  ۲/۰۸۱/۰۰۰ نفر در سال ۱۳۶۵ افزایش یافت. در سال ۱۳۷۵ این میزان به ۲/۲۴۲/۰۰۰ نفر رسید که بیانگر نرخ رشد سالانه ۰/۷۵ درصد بود و در سال ۱۳۸۵ جمعیت استان به ۲/۴۰۵/۰۰۰ نفر افزایش یافت که نشانگر نرخ رشد سالانه به میزان ۰/۷۱ است و در سال ۱۳۹۰ به ۲۴۸۰۸۷۴ رسید که نشانگر نرخ رشد سالانه به میزان ۰ است. این تغییرات نرخ رشد سالانه بیانگر این موضوع است که جمعیت استان پس از پشت سر گذاشتن یک آهنگ رشد سریع در دوره زمانی ۶۵ ـ ۱۳۵۵ به یک حالت تثبیت شده در دو دهه اخیر رسیده است. به طور کلی افزایش جمعیت استان گیلان در دوره سی ساله ۹۰-۱۳۵۵ با نرخ رشد متعادل برابر با ۱/۴۱ درصد اتفاق افتاده است.

 در طی این دوره سی و پنج ساله (۹۰ ـ ۱۳۵۵) سهم جمعیت استان از جمعیت کل کشور پیوسته در حال کاهش است به نحوی که در سال ۱۳۵۵ معادل ۴/۷ درصد جمعیت کشور در استان گیلان زندگی می­کردند. در سال ۱۳۶۵ این میزان  به ۴/۲ درصد و در سال ۱۳۷۵ به ۳/۷ درصد کاهش یافت.  بر اساس نتایج سرشماری ۱۳۸۵ معادل ۳/۴ درصد و در سال ۱۳۹۰ معادل۳/۳ درصد جمعیت کشور در استان گیلان سکونت داشتند که نشانگر تداوم کاهش سهم جمعیت استان از جمعیت کشور در دهه اخیر است (سرشماری های عمومی نفوس و مسکن استان گیلان ، ۱۳۵۵- ۱۳۹۰).

استان گیلان در سال ۱۳۵۵، ۱۳۶۵ و ۱۳۷۵  به ترتیب ۳۰۵۳۰۰ ، ۴۱۵۷۳۵ و ۵۱۲۱۰۲ خانوار را درخود جای داده بود که در سال ۱۳۸۵ به ۶۶۹۶۹۳ خانوار و در سال ۱۳۹۰ به ۷۷۷۶۸۴ خانوار افزایش یافته است. نرخ رشد افزایش خانوار ها طی دهه ۱۳۵۵-۶۵، ۱۳۶۵-۷۵ ،۱۳۷۵-۸۵ و ۱۳۸۵-۹۰ به ترتیب ۳/۱ ،۲/۱ ، ۲/۷ و ۳/۰۳درصددرسال بوده است که با توجه به نرخ رشد جمعیت طی همین دوره نرخ رشد سریعتری داشته که ناشی از تمایل خانوارهای گیلانی به مستقل زیستن و گرایش به خانواده های هسته ای و افزایش خانوارهای یک نفر و دو نفر می باشد.

بعد خانوار نیز به تبع افزایش تعداد خانوارها کاهش یافته بطوریکه در سال های ۱۳۵۵ ، ۱۳۶۵ ، ۱۳۷۵ ،  ۱۳۸۵ و ۱۳۹۰ به ترتیب بعد خانوار استان گیلان ۵/۲ ، ۵ ، ۴/۸ ، ۳/۶  و ۳/۲ نفر بوده است (گزارش توسعه استان گیلان در سال ۱۳۹۰، ص۱۱).

صنایع مهم این استان از نظر تأمین مواد اولیه وابسته به کشاورزی و جنگل می باشد . زیرا این ناحیه دارای کشاورزی پر رونق و جنگل های وسیع و انبوه می باشد. صنایع مهم این استان شامل صنایع غذایی، ریسندگی و بافندگی و چوب و کاغذ است. بدلیل فراوانی جنگل ها در استان گیلان صنایع چوب و کاغذ چوکا در تالش از صنایع مهم گیلان و حتی کشور می باشد. همچنین صنایع دستی نظیر سبدبافی ، حصیربافی و تولید وسایل و اشیاء چوبی نیز از دیگر منابع اقتصادی و کسب د استان گیلان به عنوان یکی از زیباتــرین استان های کشور به لحاظ جاذبه های طبیعی و گردشگری یاد می شود و سالانه میلیون هانفر گردشگر به گیلان رو می آورند . گیلان سرزمین طلای سبز از دیدگان بسیاری از دوستــداران تاریخ و طبیعت به دور مانده است . این استــان طبیعت و گردشگری با بیش از ۱۴ هزار کیلومتر مربع مساحت دارای جاذبه های تاریخی و طبیعی کم نظیری چون جنگل های انبوه ، شالیزارهای وسیع ، زیستــگاههای پرنده ها و آبگیرها و رودها، سواحل چشم نواز دریای خزر، پارکهایی وسیع و انواع گیاهان کم یاب است. جغرافیای سبز گیلان مجموعه ای است بی بدیل از شاهکارها و مواهب خدادادی حاصل دریای همیشه آبی خزر تجلی یافته در آیینه امواج نیلگون کرانه های دل انگیز، جلگه ها، کوهپایه های جنگلی با گستره سبز شالیزارهای برنج، عطر خوش مخمل سبز بوته های چای، ییلاقات مصفا و رودخانه هایی زلال و پر پیچ و خم که شاید در خارج از این استان تنها بتوان همه این بهشت چشم را با هم تنها در رویایی شیرین تصور کرد. از سوی دیگر سیمای میراث فرهنگی این سرزمین به عنوان مامن اقوام آریایی از بزرگترین گاهواره تمدن و فرهنگ هزار ساله بشری است که همچنان دارای آثار ارزشمند تاریخی فرهنگی بجای مانده ازگذشتگان، هنرهای سنتی و صنایع دستی با قدمت هزارساله است.

صنایع در گیلان نیز از قدمت زیادی برخوردار است، که از پرورش کرم ابریشم در عهد باستان آغاز و با کشت برنج، چای، توتون، صید و عمل آوری انواع ماهی، تولید و صدور خاویارادامه دارد. امروز شاید کمتر ایرانی و یا شاید هم کمتر گردشگر خارجی را بتوان سراغ گرفت که نام برخی از جاذبه های طبیعی و گردشگری گیلان چون شهرک تاریخی و باستانی ماسوله، تپه ها و جام مارلیک، تالاب بین المللی بندر انزلی و یا قلعه رودخان را نشنیده باشد. جاذبه های گردشگری این استان آنقدر زیاد است که تقریبا جایی نیست که برای یک مسافر خالی از لطف و جذابیت باشد. شالیزارهای برنج، خانه های روستایی با سقفهای پوشیده از شالی، بازارهای هفتگی، لباسهای محلی، دریا و سواحل آن، باغهای چای و زیتون، ابنیه تاریخی، بقعه های امامزاده ها، آرامگاه شخصیتهای علمی و فرهنگی و موزه و آثار باستانی همه و همه خبر از ایجاد انگیزه برای گردشگر است. این استان علاوه بر این جاذبه ها به برکت مهاجرت سادات علوی در قرون اولیه اسلام دارای جاذبه های مذهبی زیادی نیز می باشد از برکت وجود این بقاع متبرکه اقتصاد منطقه رونق یافته که گواه آن وجود بازارهای محلی در کنار بقاع متبرکه است، بازارهایی که علاوه بر ارتقاء وضعیت اقتصادی مجاورین ، امکان جذب زائرن و گردشگران غیربومی را نیز فراهم می کند که نمونه بازر آن روستای امام زاده هاشم در منطقه  سراوان است .

بارگاه رفیع سیدجلال الدین اشرف برادر امام رضا (ع) در آستانه اشرفیه، خواهر امام رضا و دانای علی در رشت، امامزاده هاشم در جاده رشت، تهران و شاهزاده ابراهیم در شفت از مهمترین مکانهای مذهبی استان گیلان است که هر ساله پذیرای صدها زائر بومی و غیر بومی است. همچنین، آرامگاه میرزا کوچک جنگلی در رشت، آرامگاه دکتر معین در آستانه اشرفیه، بقعه شیخ زاهد در لاهیجان، بقعه متبرکه سبز قبا، امامزاده میرزا و پیر جلودار در فومن، بقعه شیخ تاج الدین محمود خیری، مرقد مطهر امامزاده سید قاسم (س) و سید ابراهیم ( س) در آستارا، بقعه بی بی حوریه در انزلی و بقعه شاه شهیدان در سیاهکل مکانهای دیدنی و زیارتی با جذابیتهای خاص خویش، گردشگران را برای بازدید به سوی خود فرا می خوانند.
       استان گیلان علاوه بر آثار تاریخی و مذهبی دارای ۵۶۵ هزار هکتار جنگل و ۲۲۴هزار هکتار مرتع طبیعی است که مانند کمربندی سبز از سواحل چابکسر شروع و تا سواحل آستارا امتداد دارد. وجود تالابهایی مانند تالاب خطیب گوران و کهنه گوراب فومن، مرداب بندر کیاشهر، مرداب استیل آستارا، تالاب بین المللی انزلی، توقفگاه و پناهگاه هزاران پرنده زیبا و رنگارنگ دریایی و قوهای سپید، تالاب زیبای امیرکلایه لاهیجان با انواع پرندگان دریایی، آبشار پره سره هشتپر، تالاب زیبای زربیجار با پوشش گیاهی مردابی زیستگاه پرندگان مهاجر املش، تالاب سیاه درویشان و نرگستان صومعه سرا مانند طاووسی زیبا پرهای افسونگر خود را برای پذیرایی از مسافران گسترده است.

 

مراکز دیدنی و تاریخی  استان گیلان

آستانه اشرفیه

آستانه اشرفیه یکی از مراکز مهم مذهبی و زیارتی گیلان است. وجود مقبره حضرت سید جلال الدین در این شهر ، اهمیت آن را دو چندان کرده است. این شهر در گذشته کوچان نامیده می شد. جلال الدین اشرف (ع) فرزند امام موسی کاظم (ع) در قرن چهارم هجری قمری به این شهر نقل مکان کرده، ولی در هیچ منبعی از آن ذکری به میان نیامده است . در حال حاضر ، آستانه اشرفیه یکی از شهرستان های پر اهمیت مذهبی ، زیارتی و کشاورزی گیلان است.

مراکز دیدنی و تاریخی

آرامگاه دکترمعین، آرامگاه آپیرجنگلی، آرامگاه آقاسیدمحمد، بقعه شیدجلال الدین اشرف

بندر انزلی

قدیمی ترین زمانی که در متون تاریخی از انزلی یاد شده ، سال ۸۶۳ هجری قمری است که در آن زمان یک دهکده کوچک بوده است. از اوایل دورةصفویه، این ناحیه مورد توجه انگلیسیها، روس ها و دولت مرکزی ایران که پایتخت آن قزوین بود، قرار گرفت. انگلیسیها درتجارت ابریشم گیلان با دایر کردن شرکت تجارتی در مسکو ، راه رشت - بندرانزلی - بادکوبه به اروپا را رونق بخشیدند و انزلی به عنوان دروازه اروپا معروف شد. با روی کار آمدن پهلوی اول و توجه وی به بندر انزلی ، این بندر بازسازی و اسکله های جدیدی در انزلی و غازیان ساخته شد و اداره بندر و کشتیرانی مجهز گشت. در حال حاضر بندر انزلی یکی از زیباترین شهرهای گیلان و مجهزترین بندر کرانه های دریای خزر است که سالانه هزارن تن کالا توسط کشتی، از آن خارج و یا به آن وارد می شود.

مراکز دیدنی و تاریخی

کاخ میان پشته، عمارت معتمدی، عمارت گمرک، عمارت شهرداری، بقعه بی بی حوریه، تالاب انزلی

تالش

تالش و تالیش را به عربی طبلستان می گویند. هشتپر مرکز این شهرستان وسیع است که در گذشته سفارود و پس از آن ، کرگان رود نام داشت. تا زمان افشاریه، بخش جنوبی شهرستان تالش تابع حکومت لسگر بـود و بـخش میـانی آن تـا آستـارا تحـت فـرمان حـکومـت نـاو و طول قرار داشت و بخش شمالی آن را گشتاسفی یا گشتاسبی میخواندند و مرکز حکومتی آن لنکران بود. پس از انعقاد قرارداد عهد نامه گلستان و ترکمنچای، تالش گشتاسبی از پیکر ایران جدا شد و سپس تالش اسپهبد و تالش کسگر که عمدتاً تحت سلطة خوانین نمین اردبیل بود، دو قسمت شد. قسمت شمالی آن در محدوده شهرستان آستارا، تا سال ۱۳۴۲ تابع اردبیل باقی ماند و قسمت جنوبی آن به پنج خان نشین به نامهای کرگانرود، اسالم، تالش،دولاب (رضوان شهر )، شاندرمن و ماسال تقسیم و خمسةطوالش نامیده شد. تالش در یک منطقة زیبای جنگلی قرار دارد و مرکز آن شهر هشتپر است.

مراکز دیدنی و تاریخی

کاخ ضرغام السلطنه، آرامگاه سیدشرفشاه

رودسر

شهرستان رودسر در زمان های قدیم به بخشی از  رانکوه در شرقی ترین ناحیه گیلان تعلق داشت. این منطقه از شمال به دریای خزر، از جنوب به رودبار (عمارلو) و از غرب به دیلمان و لاهیجان محدود می شد. قدیمیترین نام رودسر کوتم است که شهر کوچکی در رانکوه بوده است. پس از آن، این شهرستان هوسم نام گرفت و آنچنان که در متون تاریخی آمده است، در سال ۳۷۵ ه . ق بازاری نیکو و مسجد جامع بزرگی داشته است. بعدها این شهر به دلایل نامعلومی رو به خرابی نهاد و در اواخر قرن نهم ه.ق به رودسر (شهری که میان دو رود واقع است ) تغییر نام داد . رودسر امروزی یکی از شهرهای بسیار زیبای استان گیلان است.

مراکز دیدنی و تاریخی

قلعه بندبن قاسم آباد، پل آجری تمیجان، چشمه آب معدنی سجیران، مسجدجامع امیربنده کلاچای، قعه آقاسیدمعین و آقاسیدمبین

رودبار

با آنکه پیشینة تمدن رودبار و نواحی پیرامون آن ، به دو هزار سال پیش از میلاد مسیح می رسد، در متون تاریخی کمتر به نام این شهر اشاره شده است. پس از اسلام طوایفی از شام و حلب به رودبار مهاجرت کردند و در آن ساکن شدند. بعدها، در زمان نادرشاه افشار، گروهی از کردهای قوچان و نواحی شمال خراسان نیز ناگزیر به سکونت در این شهر شدند. رودبار مرتفع ترین منطقة استان گیلان و منطقه ای کوهستانی میباشد. این شهر را میتوان دروازة ورودی گیلان از طریق مرکز کشور دانست. کوههای بسیار زیبای این ناحیه، به صورت رشته های موازی با دره های جالب توجه فضای طبیعی دلنشینی را پدید آورده اند. زلزله ۳۱ خرداد۱۳۶۹ این شهر را ویران کرد. امروزه ، علیرغم بازسازی های فراوان، هنوز رونق پیشین را باز نیافته است.

مراکز دیدینی و تاریخی

آرامگاه آقاسیدمحمودمرندی، بقعه امامزاده محمدحنیفه، چشمه آب معدنی سنگرود، چشمه آب گرم ماستخور، محوطه باستانی مارلیک، روستای هرزویل، پل تاریخی لوشان

شفت

شفت از نواحی بسیار قدیمی با پیشینة تمدنی کهن در گیلان به شمار می آید که در متون مختلف تاریخی، بارها از آن نام برده شده است. مرکز شفت،گوراب شفت خوانده میشد که در نزدیکی روستای نصیرمحله امروزی قرار داشت و آثاری از آن بجای مانده است. از مراکز دیدنی این شهرستان به قلعه رودخان شفت میتوان اشاره کرد.

 

فومن

فومن در دوران اسلامی به عنوان مرکز بخش بیه پس ( بخش غربی گیلان ) شناخته می شد. فرمانراوایان این منطقه را عمدتاً از خانواده آل اسحاق می دانند که نسب خود را به خاندان های باستانی ایران از جمله به اشکانیان می رسانیدند. در زمان امیر دیباج ، فومن به تصرف مغولان درآمد.

پـس از قـدرت یـافتن دودمان صفوی و تصمیم شاه عباس به برچیدن حکومت های محلی، خان احمد (آخرین فرمانروای لاهیجان از دودمان آل کیا) و محمد امینخان آخرین فرمانروای فومن از دودمان آل اسحاق نیز از سپاه قزلباش شکست خوردند و سرتا سر گیلان زیر فرمان حکومت صفویه درآمد.

قیام جنگلی ها از تولم آغاز شد و فومن ، پناهگاه مهم میهن پرستان و آزادی خواهان شد. در حال حاضر، شهرستان فومن از مناطق زیبا و آباد استان گیلان است که ارزش های بسیار جالب گردشگری دارد.

 

مراکز دیدنی و تاریخی

بقعه عون بن علی، چشمه آب معدنی رمرمه، چشمه آب معدنی علی زاخوانی

 

لاهیجان

بنای شهر لاهیجان به لاهیج ابن سام ابن نوح نسبت داده می شود. این شهر، در گذشته دارالاماره یا دارالامان و سپس لاهیجان المبارک خوانده می شد. لاهیجان در سال ۷۰۵ ه.ق به دست اولجایتو فتح شد و امیر تیمور به آن لشکر کشید. پس از تیمور، سید امیر بیک و اعقاب وی - از سادات کیانی - بر شهر لاهیجان حکومت کردند. پس از سقوط حکمرانان کیانی، حاکمان صفوی در این شهر حکومت کردند.

از حوادث ناگوار و مهم در تاریخ لاهیجان، طاعون در سال ۷۰۳ ه.ق ، آتش سوزی سال۸۵۰ ه.ق لاهیجان و اسعال آن توسط روس ها در سال ۱۷۲۵ میلادی است. در سال ۱۲۳۰ ه.ق لاهیجان دچار زلزله شد و در سال ۱۲۴۶، بار دیگر طاعون در آ ن کشتار کرد. لاهیجان یکی از مراکز اصلی جنبش جنگلی ها بود. در حال حاضر لاهیجان یکی از شهرهای زیبای استان با امکانات فراوان جهانگردی است.

مراکز دیدنی و تاریخی

بقعه چهارپادشاهان، آرامگاه باباولی، آرامگاه سیدعلی غزنوی، آرامگاه امامزاده میرشمس الدین، تالاب امیرکلایه، خانه قدیمی محمدصادقی، آرامگاه شیخ زاهد گیلانی، آرامگاه میرشمس الدین لاهیجی، آرامگاه کاشف السلطنه، پل خشتی لاهیجان، پل خشتی تجن گوله، پل خشتی نیاکو، تی تی کاروانسرا

لنگرود

نام لنگرود برای نخستین بار در سال ۵۱۲ ه . ق در متون تاریخی ذکر شده است . این سال مصادف با مرگ سلطان محمد پسر ملک شاه آلب ارسلان است. در دوره صفویان، خصوصاً در دوره سلطنت شاه عباس اول، شهر لنگرود مرکز حوادث مهمی بوده است. فرار احمد خان حاکم لاهیجان از لنگرود و دستگیری اعضای خانواده وی توسط کیا فریدون حاکم گیلان و تحویل آنها به شاه عباس ، از جمله رویدادهای مهم این دوره شهر است.

نادر برای سرکوب تاتارهای شرق مازندران و توسعه تجارت و دستیابی به دریا، لنگرود را برای ایجاد پایگاه دریایی و کارخانه کشتی سازی انتخاب کرد و در توسعه آن کوشید . در زمان قاجار نیز لنگرود مورد توجه قرار گرفت. این شهر ، امروزه یکی از مناطق مهم استان گیلان است و در میان شهرهای شرق گیلان از موقعیت جالب توجهی برخوردار است.

مراکز دیدنی و تاریخی

بقعه دوازده امام، خانه منجم باشی، خانه دریابیگی، پل خشتی لنگرود

آستارا

آستارا، شهری کوچک در ساحل غربی دریای خزر و در شمالیترین نقطه استان گیلان و آخرین نقطه مرزی ایران و جمهوری آذربایجان است. آستارا از شرق به دریای خزر، از شمال به آستارای جمهوری آذربایجان، از غرب به شهرستان اردبیل و از جنوب به منطقه تالش نشین گرگان محدود است. رود آستارا که از کنار راه شوسه آستارا - اردبیل میگذرد، آستارای ایران را از آستارای جمهوری آذربایجان جدا می سازد در منطقه آستارا علاوه بر زبان ترکی آذربایجانی زبان تالشینیز رایج است ولی در اثر مهاجرتهای زیاد از اهمیت آن کاسته شدهاست. آستارا یکی از زیباترین شهرهای شمال استان گیلان است. این شهرستان شامل دشت و کوهستان است و هوای دشت در تابستان گرم و مرطوب و در زمستان ملایم و هوای کو هستان در تابستان معتدل و در زمستان سرد است.

مراکز دیدنی و تاریخی

آبشار لاتون (بارزاو)، آبگرم علی داشی، آبگرم کوته کومه، آسیو شوان (آسیاب آبی)، امامزاده ابراهیم وقاسم، باغ ملی، بقعه پیر قطب الدین، بقعه سید محمد دوست، بقعهشیخ تاج الدین محمود خیوی، دوستاق خانه (خانه دیو یا زندان)، ساحل صدف، طرق مظفری، قلعه شیندان، قلعه تک آغاج، منطقه حیران، پارک حیاط وحش لوندوی، بهشت کاکتوسها، باغ پرندگان آستارا